Tenzilat Nedir, Sınır Değeri Etkiler mi?

Anasayfa / Haberler / Tenzilat Nedir, Sınır Değeri Etkiler mi?

Tenzilat Nedir, Sınır Değeri Etkiler mi?

Tenzilat, bir teklifin yaklaşık maliyete göre ne kadar indirimli verildiğini gösteren yüzdedir. Sınır değer formülünün içinde yer almaz; hesap doğrudan teklif tutarları üzerinden yapılır. Ancak tenzilat teklifi belirlediği için sonuca dolaylı olarak etki eder.

Bu ayrım pratikte önemlidir: tenzilat oranını değiştirmek sınır değeri “ayarlamaz”, yalnızca sizin teklifinizin nereye düştüğünü değiştirir.

Tenzilat Nedir?

Tenzilat, teklif tutarının yaklaşık maliyetin yüzde kaç altında kaldığını ifade eder. Yüzde 10 tenzilat, yaklaşık maliyetin yüzde 90’ı tutarında teklif verildiği anlamına gelir.

Uygulamada iki farklı anlatım aynı bilgiyi taşır. Bir istekli teklifini tutar olarak da, indirim yüzdesi olarak da ifade edebilir; ikisi birbirine çevrilebilir.

Tenzilat ile Teklif Arasındaki Dönüşüm

Dönüşüm iki yönlü ve tek satırlıktır:

  • Tenzilattan teklife: Teklif = Yaklaşık Maliyet × (100 − Tenzilat) ÷ 100
  • Teklifden tenzilata: Tenzilat = 100 − (Teklif × 100 ÷ Yaklaşık Maliyet)

Yaklaşık maliyeti 10.000.000,00 TL olan bir ihalede dönüşüm şöyle görünür:

TenzilatTeklif Tutarı
%59.500.000,00 TL
%128.800.000,00 TL
%208.000.000,00 TL
%257.500.000,00 TL
%406.000.000,00 TL

Ters yönde de aynı sonuç çıkar. 8.800.000,00 TL teklif için tenzilat, 100 − (8.800.000 × 100 ÷ 10.000.000) işleminden yüzde 12 olarak bulunur.

Tenzilat Sınır Değer Hesabına Girer mi?

Hayır. Sınır değer hesabının hiçbir adımı tenzilat oranını okumaz. Aritmetik ortalama, standart sapma, ikinci ortalama ve sınır değerin kendisi tamamen teklif tutarları üzerinden hesaplanır.

Bununla birlikte tenzilat sonucu dolaylı biçimde etkiler. Tenzilat teklifi belirler, teklifler de hesaba girer. Yani zincir şöyledir: tenzilat → teklif → ortalama → sınır değer.

Bu yüzden “tenzilatı artırırsam sınır değer düşer mi?” sorusunun cevabı duruma bağlıdır. Tek bir isteklinin tenzilatı ortalamayı az miktarda aşağı çeker; sınır değerin nereye oturacağını bütün geçerli teklifler birlikte belirler.

Geçerli Teklif Aralığı Tenzilat Cinsinden Ne Anlama Gelir?

Hesaplamaya alınan teklif aralığı ihale türüne göre değişir. Aynı aralık tenzilat cinsinden ifade edildiğinde, hangi indirim oranlarının aralık dışında kaldığı daha net görülür.

İhale TürüTeklif AralığıTenzilat Karşılığı
Yapım işleriYaklaşık maliyetin %40’ı ile %120’si arası−%20 ile %60 arası
Hizmet alımlarıYaklaşık maliyetin %60’ı ile yaklaşık maliyet arası%0 ile %40 arası

Tablodaki negatif değer şaşırtıcı görünebilir. Yapım işlerinde üst sınır yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu için, yaklaşık maliyetten yüksek teklifler negatif tenzilat olarak ifade edilir.

Hizmet alımlarında ise üst sınır yaklaşık maliyetin kendisidir. Bu nedenle hizmet ihalelerinde negatif tenzilat, yani yaklaşık maliyetin üzerinde bir teklif, hesaplamaya alınan aralığın dışında kalır.

Hesaplama Aracında Tenzilat Alanı Nasıl Çalışır?

Her iki hesaplama aracında da firma satırlarında hem teklif hem tenzilat alanı bulunur. İki alan birbirine bağlıdır: birine değer girdiğinizde diğeri yaklaşık maliyet üzerinden otomatik hesaplanır.

Bu, elinizdeki veriye göre çalışabilmenizi sağlar. Teklif açma tutanağında tutarlar yazılıysa teklif alanını, bir çalışmada indirim oranları üzerinden ilerliyorsanız tenzilat alanını kullanabilirsiniz.

Otomatik dönüşümün çalışabilmesi için yaklaşık maliyetin önce girilmiş olması gerekir. Yaklaşık maliyet boşsa tenzilat alanı karşılık üretemez.

Teklif açma tutanağını yükleyerek verileri aktardığınızda tutarlar teklif alanlarına yazılır. Tenzilat oranları bu tutarlardan ve girdiğiniz yaklaşık maliyetten türetilir; tutanakta ayrıca oran bulunması gerekmez.

Teminattan Elenen Firmalarda Tenzilat Ne Olur?

Geçici teminat eksikliği gibi nedenlerle değerlendirme dışı bırakılan firmalar hesaba hiç katılmaz. Bu firmaların hem teklif tutarı hem tenzilat oranı sıfırlanır ve aritmetik ortalamaya, standart sapmaya veya sınır değere etki etmez.

Bu firmalar sonuç listesinde görünmeye devam eder; böylece hangi firmanın neden hesap dışında kaldığı izlenebilir. Ancak listede görünmeleri hesaba girdikleri anlamına gelmez.

Pratikte bunun sonucu şudur: teminattan elenen bir firmanın yüksek tenzilatı ortalamayı aşağı çekmez. Hesabı kontrol ederken bu firmaların dışarıda tutulduğunu doğrulamak gerekir.

Tenzilat Hesabında Sık Yapılan Hatalar

  • Yönü ters çevirmek: Yüzde 12 tenzilat, yaklaşık maliyetin yüzde 12’si değil; yaklaşık maliyetin yüzde 88’i tutarındaki tekliftir.
  • Yuvarlanmış orandan tutara dönmek: İki haneye yuvarlanmış bir tenzilattan geri hesaplanan teklif, tutanaktaki tutardan birkaç kuruş sapabilir. Hesapta tutanaktaki tutar esastır.
  • Farklı yaklaşık maliyetle karşılaştırmak: Tenzilat her zaman belirli bir yaklaşık maliyete görelidir. Kısımlı ihalelerde her kısmın kendi yaklaşık maliyeti kullanılmalıdır.
  • Tenzilatı sınır değerle karşılaştırmak: Tenzilat bir yüzde, sınır değer bir tutardır. Karşılaştırma teklif tutarı ile sınır değer arasında yapılır.

Tenzilat ve Sınır Değer Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Tenzilat sınır değeri doğrudan etkiler mi?

Hayır. Sınır değer formülü tenzilat oranını kullanmaz. Tenzilat yalnızca teklif tutarını belirler, hesap ise teklif tutarları üzerinden yürür.

Teklif yerine tenzilat girebilir miyim?

Evet. Yaklaşık maliyet girildikten sonra tenzilat alanına oran yazdığınızda teklif tutarı otomatik hesaplanır; tersi de geçerlidir.

Negatif tenzilat ne demektir?

Yaklaşık maliyetin üzerinde verilen teklif anlamına gelir. Yapım işlerinde hesaplamaya alınan aralığın üst ucu yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu için bu durum mümkündür.

En yüksek tenzilatı veren ihaleyi kazanır mı?

Zorunlu değildir. Sınır değerin altında kalan teklifler ihale dokümanındaki düzenlemeye göre aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulabilir veya doğrudan değerlendirme dışı bırakılabilir.

Tutanakta tenzilat yazmıyorsa ne yapmalıyım?

Teklif tutarlarını kullanmanız yeterlidir. Tenzilat, hesap için zorunlu bir girdi değildir; yalnızca teklifi ifade etmenin ikinci yoludur.

Hesabı Doğrulamadan Karar Vermeyin

Tenzilat oranları üzerinden yapılan hızlı değerlendirmeler, teklif aralığı ve ihale türü dikkate alınmadığında yanıltıcı olabilir. Sınır değerin nereye oturduğunu görmek için hesabın teklif tutarlarıyla yapılması gerekir.

Bu araçların ürettiği sonuç bir hesaplama çıktısıdır ve ihale komisyonunun vereceği kararın yerine geçmez. Nihai değerlendirme ihale dokümanı ve mevzuat çerçevesinde idare tarafından yapılır.

İlgili Rehberler