Danışmanlık hizmet ihalelerinde yapım işleri ve hizmet alımlarındaki gibi bir sınır değer hesaplanmaz. Bu ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 52 nci maddesine göre teknik puan ve malî puanın ağırlıklandırılmasıyla belirlenir. Sınır değer ve R katsayısı, danışmanlığın değil hizmet alımı rejiminin araçlarıdır.
Danışmanlık İhalesinde Sınır Değer Hesaplanır mı?
Hayır. Danışmanlık hizmet ihaleleri, 4734 sayılı Kanun’un 48 ilâ 52 nci maddelerindeki özel hükümlere tabidir ve bu hükümlerde sınır değer tespitine ilişkin bir formül bulunmaz. Teklifler fiyat sıralamasına göre değil, teknik ve malî değerlendirmenin birlikte puanlanmasıyla sonuçlandırılır.
Hizmet alımlarında kullanılan “yaklaşık maliyetin yüzde 60’ı ile yaklaşık maliyet arasındaki tekliflerin ortalaması × R katsayısı” yöntemi burada uygulanmaz. Dolayısıyla danışmanlık ihalesi için girilecek bir R katsayısı da yoktur.
Kısa cevap: Danışmanlık hizmet ihalesinde hesaplanacak bir sınır değer yoktur. Toplam puanı en yüksek istekli ile görüşme yapılarak ihale sonuçlandırılır (4734 sayılı Kanun, md. 52). Yalnızca yaklaşık maliyeti belirli bir tutarın altında kalıp hizmet alımı ihalesiyle yapılan danışmanlık işlerinde hizmet sınır değer rejimi devreye girer.
Hangi İşler Danışmanlık Hizmeti Sayılır?
Kanun’un 48 inci maddesi danışmanlık hizmetlerini sayarak tanımlar: mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, malî, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler.
Bu nitelikteki işler danışmanlık hizmet sunucularından alınır ve kural olarak yalnızca belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edilir. Bu, ihalenin ön yeterlik ve kısa liste üzerinden yürüdüğü anlamına gelir.
Bir işin adında “danışmanlık” geçmesi tek başına belirleyici değildir; belirleyici olan, işin 48 inci maddedeki kapsamda bulunup bulunmadığı ve ihalenin hangi usulle yapıldığıdır.
Teklifler Nasıl Değerlendirilir: Teknik Puan ve Malî Puan
Danışmanlık ihalelerinde teklifler iki zarf hâlinde sunulur: teknik teklif ve malî teklif. Değerlendirme de iki aşamalıdır ve her aşama için ayrı puanlama yapılır.
İlk aşamada yalnızca teknik teklif zarfları açılır; malî teklif zarfları açılmaksızın paketlenip mühürlenerek muhafaza altına alınır. Teknik değerlendirme sonuçları ve teknik puanlar açıklandıktan sonra, yalnızca asgari teknik puanı sağlayan isteklilerin malî teklif zarfları açılır.
Ağırlık katsayıları ve toplam puan
Teknik ve malî puanlar, ihale dokümanında belirlenen ağırlık katsayılarıyla çarpılarak toplam puan bulunur. Kanun bu katsayılar için tek bir oran dayatmaz; yalnızca teknik puan ağırlığının daha yüksek olması koşuluyla, hizmetin niteliği ve özgünlüğüne göre farklı oranların belirlenebileceğini söyler.
Toplam puanı en yüksek olan istekli; iş tanımı, sözleşme şartları, personel ve malî teklif üzerine görüşmeye davet edilir. Görüşme, ihale dokümanındaki şartları önemli ölçüde değiştirecek nitelikte olamaz. Anlaşmaya varılırsa ihale bu istekliye yapılır.
Teknik değerlendirme neye göre yapılır?
Teknik değerlendirme kriterleri belirlenirken benzer nitelik ve ölçekteki sözleşmeleri yerine getirme deneyimi, iş için önerilen yöntem, organizasyon yapısı, yönetici kadrosu ile işi yürütecek teknik personelin eğitimi ve meslekî nitelikleri esas alınır.
Asgari teknik puanın altında kalan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve malî teklif zarfı açılmadan kendisine iade edilir. Yani danışmanlıkta düşük fiyat, yetersiz teknik puanı telafi etmez.
Yaklaşık Maliyet Danışmanlık İhalesinde Ne Zaman Açıklanır?
Danışmanlık ihalesinde yaklaşık maliyet ilk oturumda değil, malî teklif zarflarının açıldığı oturumda açıklanır. Asgari teknik puanı sağlayan isteklilerin malî teklif zarfları açılır; teklif edilen fiyatlar ile yaklaşık maliyet açıklanarak tutanağa bağlanır.
Bu, açık ihale usulüyle yapılan yapım ve hizmet ihalelerinden farklı bir zamanlamadır. Yaklaşık maliyetin genel olarak hangi aşamada açıklandığını karşılaştırmak için yaklaşık maliyet ne zaman açıklanır rehberine bakabilirsiniz.
Danışmanlık, Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Sayılmaz
Bu ayrım, sınır değer sorusunun en sık karıştırıldığı noktadır. 4734 sayılı Kanun’un 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi, danışmanlık hizmetlerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmeyeceğini açıkça yazar.
Dolayısıyla personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında kullanılan kâr hariç yaklaşık maliyet yolu bir danışmanlık ihalesine taşınamaz. İki yöntemin farkı için personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında sınır değer ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında R katsayısı rehberleri karşılaştırılabilir.
Hangi Durumda Hizmet Alımı İhalesi Yapılır ve Sınır Değer Devreye Girer?
Kanun’un 48 inci maddesi bir istisna tanır: yaklaşık maliyeti, 13 üncü maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan danışmanlık hizmetleri, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebilir.
İş hizmet alımı ihalesiyle yapılıyorsa artık hizmet alımı rejiminin kuralları uygulanır; bu durumda sınır değer de hizmet yöntemiyle hesaplanır. Pratik sonuç şudur:
| İhale nasıl yapılıyor? | Sınır değer hesaplanır mı? | Katsayı |
|---|---|---|
| Danışmanlık hükümlerine göre, belli istekliler arasında ihale usulü | Hayır — teknik ve malî puan | Yok |
| Hizmet alımı ihalesi olarak (48 inci maddedeki tutar koşuluyla) | Evet — hizmet yöntemi | R katsayısı |
Buradaki parasal sınır sabit bir rakam değildir; eşik değerler ve parasal limitler her yıl güncellenir. Somut bir ihalede hangi tutarın geçerli olduğu, Kamu İhale Kurumunun yürürlükteki eşik değer ve parasal limit düzenlemesinden kontrol edilmelidir.
İş hizmet alımı ihalesine dönüştüğünde hesabın nasıl işlediğini hizmet alımı ihalelerinde sınır değer nasıl hesaplanır rehberinde adım adım görebilirsiniz.
Kısa Liste, Üç İstekli Kuralı ve İhalenin Yapılamaması
Danışmanlık ihalesinde ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda yeterliği tespit edilenler arasından en az üç, en fazla on adayın yer aldığı bir kısa liste oluşturulur. İhaleye davet edilebilecek aday sayısı üçten az ise davet mektubu gönderilmez ve ihale yapılmaz.
Aynı eşik sürecin sonraki aşamalarında da geçerlidir: gerek ön yeterlik sonucunda gerekse teknik veya malî değerlendirme sonucunda üçten az aday veya istekli kalması hâlinde ihale yapılmaz. Bu, teklif sayısının az olduğu durumlarda sürecin fiyat değerlendirmesine hiç gelmeden sonlanabileceği anlamına gelir.
| Aşama | Kural |
|---|---|
| Kısa liste | En az 3, en fazla 10 aday |
| Davet | Aday sayısı 3’ten az ise ihale yapılmaz |
| Teknik değerlendirme | Asgari teknik puanın altındakiler değerlendirme dışı |
| Malî değerlendirme | Yalnızca asgari teknik puanı sağlayanların zarfı açılır |
| Sonuç | Toplam puanı en yüksek istekli ile görüşme |
Danışmanlıkta Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi, ihale komisyonunun diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceğini ve bu teklifleri reddetmeden önce, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin ayrıntıları yazılı olarak isteyeceğini düzenler.
Aynı maddenin üçüncü fıkrası, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirleme yetkisini Kamu İhale Kurumuna verir ve ihale komisyonunun bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alacağını söyler.
Bu nedenle danışmanlık ihalesinde izlenecek yol genel bir formülden değil, ihale dokümanından ve Kurumun yürürlükteki düzenlemelerinden okunur. Danışmanlık için ayrıca hesaplanan bir sınır değer bulunmadığı sonucu bu durumda da değişmez.
Sık Sorulan Sorular
Danışmanlık ihalesinde en düşük teklifi veren kazanır mı?
Hayır. Kazanan, toplam puanı en yüksek olan isteklidir. Toplam puan, teknik ve malî puanların ihale dokümanındaki ağırlık katsayılarıyla çarpılmasıyla bulunur ve teknik puan ağırlığı daha yüksektir.
Danışmanlık ihalesinde R katsayısı hangi değerden alınır?
Danışmanlık hükümlerine göre yürüyen bir ihalede R katsayısı kullanılmaz. R katsayısı, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarının sınır değer formülüne aittir; güncel liste için 2026 yılı R katsayıları rehberine bakılabilir.
Mimarlık-mühendislik işi her zaman danışmanlık mıdır?
48 inci madde bu işleri danışmanlık hizmetleri arasında sayar; ancak somut ihalede uygulanacak rejimi, işin hangi usulle ihale edildiği belirler. Hizmet alımı ihalesi olarak çıkılmışsa hizmet alımı kuralları, dolayısıyla sınır değer hesabı uygulanır.
Geçici teminat danışmanlık ihalesinde zorunlu mu?
Kanun, ihale dokümanında belirtilmesi şartıyla danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınmasının zorunlu olmadığını düzenler. Bu da danışmanlığın genel rejimden ayrıldığı noktalardan biridir.
İlgili Rehberler
- Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer nasıl hesaplanır?
- Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında R katsayısı
- Yaklaşık maliyet ne zaman açıklanır?
- Çerçeve anlaşma ihalelerinde sınır değer
- Sınır değer nedir ve neden hesaplanır?
Bu içerik 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır ve bilgilendirme amaçlıdır; idarenin kararı yerine geçmez. Somut bir ihalede ihale dokümanı ve mevzuatın yürürlükteki hâli esas alınmalıdır.